1. Co właściwie znaczy ta nazwa?
RX to oznaczenie stworzone dla samochodów Mazdy związanych z silnikiem rotacyjnym. Najczęściej rozwija się je jako „Rotary Experimental”, czyli „rotacyjny eksperyment”, choć Mazda nigdy jednoznacznie nie potwierdziła znaczenia obu liter. Pojawia się również wersja „Rotary Export”, ale słabiej pasuje do historii, ponieważ RX występowało wcześniej w nazwach japońskich prototypów.
2. Kiedy to się zaczęło?
Oznaczenie pojawiło się już w 1967 roku na prototypach RX-85 i RX-87, które zapowiadały późniejsze modele R100 oraz Luce R130. Pierwszym seryjnym samochodem sprzedawanym jako RX była jednak Mazda RX-2 z 1970 roku – rotacyjna odmiana rodzinnej Capelli, dostępna jako sedan i coupé.
3. Jak zmieniały się modele RX?
Początkowo RX nie oznaczało osobnej rodziny samochodów sportowych. Modele RX-2, RX-3, RX-4 i RX-5 były rotacyjnymi odpowiednikami istniejących Mazd oferowanych również z klasycznymi silnikami tłokowymi – wśród nich znajdowały się sedany, coupé, a nawet kombi.
Przełom nastąpił w 1978 roku wraz z RX-7, stworzoną od początku jako lekki, nisko zawieszony samochód sportowy z silnikiem umieszczonym za przednią osią i napędem na tył. RX-8 zachowała silnik Wankla oraz tylny napęd, ale zmieniła charakter – stała się bardziej praktycznym sportowym GT z czterema miejscami i dodatkowymi tylnymi drzwiami, którym można było jeździć również na co dzień.
4. Który model z tą nazwą jest najbardziej popularny?
Największy sukces odniosła Mazda RX-7, której trzy generacje osiągnęły łączną produkcję 811 634 egzemplarzy. Najpopularniejsza liczbowo była pierwsza generacja SA/FB z lat 1978–1985 – powstało 471 018 sztuk. To właśnie RX-7 zmieniła techniczne oznaczenie silnika w nazwę motoryzacyjnej legendy.
5. Czy ta nazwa jeszcze żyje?
Ostatnim seryjnym modelem była Mazda RX-8, której produkcja zakończyła się w czerwcu 2012 roku. Nazwa powróciła w 2015 roku na koncepcyjnej RX-Vision, ale samochód nie trafił do salonów. Mazda ponownie wykorzystuje silnik Wankla w MX-30 R-EV, jednak pełni on tam funkcję generatora i auto nie nosi oznaczenia RX.
6. Czy ta nazwa pasuje do tych modeli?
Zdecydowanie tak, ponieważ RX zaczynało jako symbol eksperymentowania z nietypowym silnikiem, później stało się oznaczeniem rotacyjnych odmian zwyczajnych Mazd, a ostatecznie nazwą prawdziwych samochodów sportowych. RX-7 pokazała najbardziej bezkompromisową stronę tej koncepcji, natomiast RX-8 udowodniła, że silnik Wankla można połączyć z bardziej praktycznym charakterem GT. „Rotary Experimental” pasuje więc do tej historii przewrotnie – eksperyment trwał przez ponad cztery dekady i cały czas przyjmował nowe formy.
